UZAKTAN EĞİTİMDE ÖĞRENME-ÖĞRETME ORTAMLARI

Günümüzdeki uzaktan eğitim öğrenme-öğretme; daha çok ders kitapları, ders notları, radyo ve televizyon ve programları, akademik danışmanlık hizmetleri, iletişim ve rehberlik hizmetleri, video konferans ve e- öğrenme hizmetleri ile gerçekleşmektedir.

Uzaktan eğitimde ders kitabı tasarımı, yazımı, basımı ve dağıtımı hem çok zaman almakta, hem de bilgi, beceri, deneyim ve çok güçlü bir teknik altyapı ile uzman bir ekibi gerektirmektedir. Ders kitabı yazımında en önemli süreç, öğrenme içeriğinin belirlenmesinden sonra öğrenciyi çok iyi tanıyıp onun öğrenme durumlarının saptanmasıdır. Öğrencinin kendi kendine öğrenmesinde etkili ve verimli bir materyal olan ders kitabı düşünceleri, kavramları, olguları tam, doğru ve anlaşılır biçimde tümevarım yöntemiyle ileten, biçimsel (renk, şekil, büyüklük, çizim ya da fotoğraf) açıdan çeşitli özelliklere sahip bir öğretim aracıdır. Son yıllarda sesli kitaplar da uzaktan eğitim uygulamalarında yaygınlaşmaktadır. Genelde CD, MP3 formatlarında olan bu tür kitaplar; yalnızca görme engelliler için değil tüm öğrenciler için de hazırlanabilmektedir (Anadolu Üniversitesi, 2006).

Ders kitaplarını destekleyen televizyon ve radyo programlarının hazırlanması, yaratıcı süreçler sonucunda gelişmiş teknik olanaklar işe koşularak eğitim teknologları ve deneyimli teknik ekibin işbirliğini gerektirir. Bu programlar hazırlanırken öncelikle, ders kitabındaki konulardan televizyon ya da radyoda sunulabilecek belirlenir. Daha sonra da sırasıyla, senaryo yazımı, programların yapımı ve yayınlanması aşamaları gelir.

Akademik danışmanlık hizmetleri, öğrencilerin, anlayamadıkları konuları öğretim üyelerine yüz yüze danışarak kavrayabilmesini sağlamak amacıyla verilir.

Öğrencilerin uzaktan eğitim kurumu ile iletişimlerini sağlamak, kurumda gerçekleştirilen çeşitli etkinlik ve haberleri duyurmak, öğrencilerin kurumlarını daha iyi tanımalarını sağlamak amacı yapılan hizmetlerdir. Bu hizmetler televizyon ve radyo programlarıyla, internet aracılığıyla ve çeşitli bültenlerle gerçekleştirilir.
Video konferans, daha çok yüksek öğrenim kurumlarında giderek yaygınlaşmaktadır. Gerçek zamanlı çift yönlü ses ve video iletişim olanağı sunmakta ve farklı yerlerdeki bireylerin ya da bir grup insanın etkileşimli görüşmeler düzenlemesine olanak sağlamaktadır. Video konferans, kişiden kişiye görüntülü telefon, masaüstü video konferans sistemleri ve gelişmiş stüdyo temelli sistemleri de kapsayacak şekilde çeşitli yazılım, donanım ve ağ olanaklarını kullanan geniş bir uygulamalar aralığını kapsamaktadır.

Son yıllarda uzaktan eğitim uygulamalarında öğrencilerin, internet üzerinden istedikleri zamanda ve istedikleri yerde ders çalışmalarını sağlayan bir dizi elektronik öğrenme (e-Öğrenme) hizmeti de sunulmaktadır. Bu uygulamalarda öğrenciler oluşturulan sanal sınıflarda da öğrenim görebilmektedir. Sanal sınıflarda öğrenci ile öğretim elemanı arasında etkileşimli bir eğitimi gerçekleşebilmektedir. Son yıllarda Dünyadaki ve Türkiyede’ki uzaktan eğitim uygularına yakından bakıldığında öğrenme ve öğretme ortamı olarak daha çok e-öğrenme eğitim başka bir deyişle internet yoluyla eğitim üzerine yoğunlaşıldığı görülmektedir.